Dziś jest czwartek, 06.08.2020, imieniny Jakuba, Sławy
Wielkość tekstu:
A A+ A+
Jesteś tutaj: Strona główna » Zarząd Oddziału Gminnego ZOSP RP w Malanowie » Aktualności » Rycerze Floriana – 4 maja – Dzień Strażaka

Rycerze Floriana – 4 maja – Dzień Strażaka

Rycerze Floriana – 4 maja – Dzień Strażaka

" Gdy obowiązek wezwie mnie Tam wszędzie, gdzie się pali,
Ty mi, o Panie siłę daj,Bym życie ludzkie ocalił.”
(Modlitwa strażacka, autor nieznany)

4 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Strażaka, święto które zainicjował australijski strażak Sam J.J. Edmondson na pamiątkę tragicznie zmarłych 5 kolegów-strażaków 2 grudnia 1998 r. „Wszystkim strażakom, w hołdzie za ich trud i narażanie życia, w podziękowaniu za pomoc i ratunek oraz tym, co ponieśli śmierć - dzień ten został poświęcony”. Korzystając z okazji warto nieco przybliżyć działanie tej cieszącej się niezwykłym zaufaniem społecznym formacji.

Współcześni herosi, bohaterowie, patrioci. Strażacy bo o nich mowa to niezwykła grupa społeczna, od lat ciesząca się ogromnym szacunkiem i uznaniem. Ranking zawodów cieszących się największym społecznym uznaniem otwiera strażak. Według badań CBOS-u z grudnia 2019 r. grupa ta cieszyła się 94 % poparciem społecznym. To swoisty fenomen, wynikający zapewne z faktu, że uosabiają ideę bezwarunkowego służenia społeczeństwu. Dodatkowo ich działania niezmiernie rzadko są przedmiotem krytycznych doniesień medialnych. O strażakach mówi się na ogół dobrze lub bardzo dobrze. Zresztą chyba niejeden młody chłopiec marzył o byciu strażakiem, każdy chciał niczym mały Wojtek z książki Czesława Janczarskiego: „Nieść ratunek, nie znać trwogi”

Bo wszędzie gdzie życie i mienie człowieka
Gotowy potargać na strzępy los zły
Śpieszymy z pomocą bo nie ma co zwlekać
RYCERZE FLORIANA TO MY !

Tak brzmi jedna ze zwrotek hymnu strażackiego. która po części oddaje specyfikę strażackiej służby. Florian, to również święty kościoła katolickiego, który jest patronem strażaków, dlatego często nazywani są Rycerzami Floriana. Ten oficer rzymski w 304 roku poniósł śmierć za wiarę, utopiony w rzece Enns na terenie dzisiejszej Austrii ponieważ ujął się za prześladowanymi legionistami chrześcijańskimi. Według legendy, ocalił płonącą wioskę jednym wiadrem wody . Od 1436 r. wraz ze świętymi Wojciechem, Stanisławem i Wacławem został zaliczony do głównych patronów Polski. Kult św. Floriana jako patrona od pożarów rozpoczął się w XVI w. Przełomowym wydarzeniem był pożar jaki wybuchł w 1528 roku w Krakowie i strawił znaczną część miasta, a w szczególności północną część Starego Miasta. Ocalał tam jedynie kościół pod wezwaniem Świętego Floriana. Odtąd św. Florian stał się patronem strażaków oraz innych zawodów związanych z ogniem, m.in. hutników, kominiarzy czy piekarzy.

Strażacka brać działa według dewizy „Bogu na chwałę, ludziom na ratunek”. Dziś hasło, stało się misją którą każdego dnia podejmują strażacy zarówno ci zawodowi, jak i ochotnicy. Choć strażak głównie kojarzy nam się z gaszeniem pożarów, to wraz z upływem czasu zakres czynności, które wykonują uległ dużej zmianie. Obecnie pożary to tylko ułamek ich działalności. Strażacy wydobywają ofiary z wraków samochodów po wypadkach, reagują na zagrożenia biologiczne, chemiczne, gdy zajdzie taka potrzeba pracują na wysokości, w końcu to oni, również zabezpieczają lokalne wydarzenia. Poza ratowaniem życia i dobytku ludzkiego, szczególnie druhowie z jednostek OSP w wolnych chwilach uczą udzielania pierwszej pomocy, a po godzinach dbają o integrację i rozwój kultury w lokalnych społecznościach.

Za pierwszy w historii pierwowzór straży pożarnej uznaje się rzymską Militię Vigilum. Była to zorganizowana przez cesarza Oktawiana Augusta wojskową formację do walki z ogniem. Liczyła ok. 7000 ludzi podzielonych na mniejsze oddziały tzw. kohorty (bataliony). Każdy z oddziałów odpowiedzialny był za inną część Rzymu. Niestety wraz z upadkiem cesarstwa rzymskiego, upadł też jakikolwiek system ochrony przed pożarami. Musiało upłynąć wiele wieków, nim człowiek dostrzegł że ogień stanowi duże zagrożenie dla ludzkich osad i całego dobytku. Organizacja ochrony przed pożarami przebiegała bardo powoli. Nie można tu mówić o rewolucji a raczej o ewolucji. W Polsce pierwsze zapiski dotyczące tzw. porządków ogniowych pochodzą z XIV w. Były to uchwały rad miejskich zawierające zakazy i nakazy a także zadania dla mieszkańców w zakresie walki z pożarami. Ciekawą formę walki z rozprzestrzenianiem się pożarów przyjęli książę Bolesław IV, który zabronił budowy drewnianych budynków w Warszawie oraz król Władysław IV, który nakazał drewniane budynki przebudować na murowane.

W Europie pierwsze zawodowe straże pożarne powstały w 1685 r. w Wiedniu, w 1716 r. w Paryżu w 1720 r. w Porto. Natomiast pierwsze Ochotnicze Straże Pożarne powstały w Angli (Glouchester – 1815 r., Arhford – 1824 r.).

Za datę powołania pierwszej Polsce zawodowej straży pożarnej uznaje się 5 lutego 1752 r. Straż powołano w Ostrowie Wielkopolskim kiedy to ówczesny właściciel miasta Franciszek Bieliński, Marszałek Wielki Koronny wydał rozporządzenie „Porządek ogniowy miasta Ostrowa”,

Kiedy powstała pierwsza Ochotnicza Straż Pożarna? Trudno określić jednoznacznie która z funkcjonujących OSP jest najstarsza. Jest to na pewno okres przypadający na czas zaborów. W artykułach historycznych wspomina się że w zaborze rosyjskim pierwsza straż powstała w 1864 r. w Kaliszu, w zaborze Pruskim jednostkę w Poznaniu utworzono w 1845r., a pierwsza w Galicji Ochotnicza Straż Pożarna utworzona została w Krakowie w 1865 r. Jednak dziś sami druhowie z jednostek OSP starają się dotrzeć do archiwalnych dokumentów. Często okazuje się, że historia OSP sięga dalej niż sądzono. Wystarczy tutaj przytoczyć przykład jednostki z naszej gminy tj. OSP Malanów. Odnalezione w archiwum dokumenty potwierdziły, że jednostkę założono w 1918 r. a nie jak uważano wcześniej w 1921 r. Podobnych historii jest więcej. To pokazuje że jednostki OSP to już prawie II wieki historii.

Wzrost straży pożarnych nastąpił po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. W 1935 r. ich liczba wynosiła ponad 14 tys. podczas gdy w okresie zaborów było ich niewiele ponad 500. Zaczęły się także tworzyć pierwsze związki ogólnokrajowe. We wrześniu 1921 roku odbył się zjazd zjednoczeniowy, na którym powołano Główny Związek Straży Pożarnych RP. Bolesław Chomicz został pierwszym prezesem.

W czasie okupacji polskie straże ulegały rozwiązaniu, a ich zadania przejmowała straż niemiecka lub radzieckie organy przeciwpożarowe kierowane przez NKWD.

Nowy etap w dziejach pożarnictwa to 24 sierpnia 1991 r. kiedy przyjęto ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz Państwowej Straży Pożarnej, która rok później rozpoczęła działalność jako zawodowa, umundurowana i wyposażona w specjalistyczny sprzęt formacja, przeznaczona do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.

Jak widać straże pożarne to wiele wieków historii. Bardzo powolne i rozłożone w dość długim czasie procesy doprowadziły ostatecznie do powstania profesjonalnych jednostek straży pożarnej i rozwoju nowoczesnych form ochrony przeciwpożarowej. Mimo wielu przeobrażeń i zmian straż zachowała swój nadrzędny cel: służba drugiemu człowiekowi.

Strażackie ciekawostki:

  1. Największy pożar lasu w powojennej historii Polski miał miejsce w Kuźni Raciborskiej. Trwał od 26 do 30 sierpnia 1992 r. i strawił ponad 9000 ha.
  2. Według raportu Międzynarodowego Stowarzyszenia Służb Pożarniczych i Ratunkowych (dane za lata 2001-2014) jeśli chodzi o liczbę wozów bojowych Polska plasuje się na 4 miejscu (za USA, Niemcami i Japonią, w raporcie nie uwzględniono Chin). Natomiast jeśli chodzi o Liczbę strażaków zawodowych i ochotników Polska zajmuje 7 miejsce na świecie średnio w naszym kraju 1 strażak przypada na ok. 133 mieszkańców.
  3. W Brazylii strażacy podlegają pod armię brazylijską, posiadają stopnie wojskowe i są uzbrojeni.
  4. W Chile wszyscy strażacy to ochotnicy. Rząd nie finansuje działań straży pożarnej. Strażacy we własnym zakresie muszą finansować niezbędny sprzęt oraz szkolenia. Aby dostać się w jej szeregi trzeba zostać poleconym przez aktywnego strażaka i często oczekiwać na długiej liście rezerwowych.

DM


Pozostałe aktualności